Nieuwsbrief #205 Afvallen: plannen in plaats van pillen
Nieuwsbrief over natuur en wetenschap
Afvallen: plannen in plaats van pillen
Overgewicht is een probleem geworden van heel veel mensen, en inmiddels ook van de hele maatschappij. Klassiek is januari de maand van de goede voornemens. Vooral minder eten, foute dingen nooit meer aanraken, maar alleen nog maar gezond eten. En natuurlijk heel veel sport en bewegen. En eigenlijk weet haast iedereen dat het weer niet gaat lukken.
Gelukkig zijn er dan de nieuwe wonderpillen/injecties. Ozempic, Wegovy, Mounjaro en Zepbound, ze vliegen over de toonbank. Helaas vliegt ook het geld uit de portemonnee. Bijwerkingen worden steeds duidelijker en bij wie ophoudt komen de kilo’s in no time weer terug.
Hemel, wat dan wel?
Het recept is niet zo ingewikkeld. Niet zo streng zijn met jezelf, heb wat meer geduld, wees eerlijk en bewust over wat je nu eet, geef groente, fruit en een beetje fantasie meer ruimte, en als allerbelangrijkste, plan je eten, voor de hele dag en de hele week. Die vijf punten brengen je verder, en geven je de beste kans om binnen een jaar op een aangenaam gewicht uit te komen.
De basis en de experts
De basis van afvallen is een realistische kijk op hoe we omgaan met eten. Daarbij zijn verboden, diëten, en ander voorschriften geheel overbodig. Natuurlijk speelt wat we eten een rol (zie ook #podcast 101: goed en slecht eten). En ook maakt het uit wanneer we eten, en vooral ook wanneer niet (zie #podcast 121: is vasten gezond?).
Het vermijden van overdreven eisen en verwachtingen is misschien wel de belangrijkste stap. Voor afvallen moeten we de tijd nemen, en het vooral leuk houden. Dat is de kernboodschap van Katharina Miedzinska-Baran uit Wenen die als bioloog en diëtiste veel mensen verder weet te helpen. In haar E-Book ‘Food Body Peace’ (ondanks de titel in het Duits geschreven) komt ze met veel praktische tips en prettige oplossingen voor heikele ‘eet-situaties’. En ook fast food mag van haar. Soms, en het liefst met een beetje groente.
Veel van onze eetgewoontes leren we natuurlijk al heel jong aan en daar gaat nogal eens wat mis. Ze moeten op vaste tijden eten. En kinderen krijgen al heel jong veel te eenzijdig, te zoet en te energierijk voedsel voorgezet. Dat is een belangrijk thema voor de Duits professor in de voedingspsychologe Katja Kröller.
Kinderen leren zo niet goed maat te houden, naar hun buik te luisteren. Dat wil zeggen, alleen te eten wanneer ze honger hebben en op te houden als ze genoeg hebben. Leren omgaan met overvloed is heel belangrijk. Daar is ons lichaam vanuit het verre verleden niet erg goed in. Kinderen moeten ook leren zelf uit te vinden wat ze lekker vinden, smaak ontwikkelen. Eten zou een speels en gemeenschappelijk avontuur moeten zijn, waarin je nieuwe dingen uitprobeert. Maar met ons huidige, haastige omgang met voedsel is het geen wonder dat overgewicht al heel vroeg begint.
De ‘wonderinjecties’
Voor zware obesitas en diabetes type 2 zijn er geneesmiddelen ontwikkeld die lijken op natuurlijke hormonen die vrijkomen als we gegeten hebben. Ze remmen onze eetlust, de vertering wordt trager en het verzadigingsgevoel houdt langer aan. Dat lijken de ideale eigenschappen om probleemloos af te vallen.
Een wekelijkse injectie met de semaglutides Ozempic of Wegovy, en de kilo’s vliegen er af. Deze stoffen activeren een verzadigingsreceptor. Een alternatief zijn de tirzepatides Mounjaro of Zepbound die zelfs twee verzadigingsreceptoren in gang zetten.
Met 400 euro per maand is het geen goedkope aangelegenheid. Zo gauw men stopt met de behandeling begint men meteen daarna weer aan te komen. Vijftig procent van de obese patiënten die dit soort medicijnen gebruikt stopt daarmee binnen 12 maanden. Binnen anderhalf jaar zijn die patiënten weer terug op hun oorspronkelijk (veel te hoge) lichaamsgewicht. Toch kunnen deze middelen voor patiënten met ernstige problemen (een body mass index van ver boven de dertig of acute diabetes 2) de beste oplossing zijn.
Gezonde afvallers moeten daarbij ook nog bedenken welke risico’s ze lopen. Dat varieert van buikklachten, hoofdpijn, vermoeidheid, huidproblemen, oogbeschadiging en duizeligheid tot ernstige klachten als pancreasontsteking, hypoglycemie en problemen met hartslag, galblaas en nieren.
Misschien is leren organiseren hoe je lekker en gezond kan eten dan toch een handiger optie. Een goede maaltijdplanning neemt keuzestress weg. En je voorkomt dat je op momenten dat je moe bent of honger hebt impulsieve en vaak ongezonde keuzes maakt.
Bronnen:
Katharina Miedzinska-Baran 2025 Food Body Peace. Kindle edition 2025
Katja Kröller 2023 Ernährungspsychologie. Springer Berlin 2023
Sam West et al. 2025 Weight regain after cessation of medication for weight management: systematic review and meta-analysis BMJ 2026;392:e085304 | doi: 10.1136/bmj-2025-085304
.
🎧 Luister verder
Deze nieuwsbrief hoort bij onze wekelijkse podcast, waarin we dit onderwerp verder uitdiepen — met context, verwondering en af en toe een zijpad.
👉 Beluister de aflevering in je favoriete podcastapp.
📬 Blijf meewandelen
Vond je dit interessant?
Dan ben je van harte welkom om deze nieuwsbrief te blijven ontvangen.
Elke week een nieuw verhaal over natuur, wetenschap en hoe die twee ons dagelijks leven raken.
👉 Inschrijven kan via🌿 mennoenerwin.nl
(Gratis, en je kunt je altijd weer uitschrijven.)
Tot volgende week,
Menno & Erwin
Blijf op de hoogte!
Wil je meer weten over de geheimen achter ons biologie en andere fascinerende natuur- en wetenschaps onderwerpen? Abonneer je dan op onze podcast en Substack via mennoenerwin.nl, en mis geen aflevering meer. Direct naar de podcast ? Link naar de podcast
Woensdag → nieuwe podcast online die overal te beluisteren is op alle podcast spelers maar ook op substack.
Zaterdag een nieuwsbrief NL met een uitgebreider verhaal over het onderwerp van deze week met 5 tips over het onderwerp in het Nederlands
Zondag een engelse nieuwsbrief ENG over het onderwerp van de week.
Je kan zelf kiezen wat je in de mailbox krijgt nederlands engels of alleen de podcast ga naar je settings van substack en zet daar uit wat je niet meer wil ontvangen. Je kan ook alles uitzetten en toch lid blijven van onze substack en dat je dus geen mails meer krijgt.
