Vogels zijn slimmer
We zullen het moeten toegeven. Wij zoogdieren doen wel of we het slimst zijn. Maar zelfs de mensapen, waar wij mensen ook bij horen, leggen het af tegen de vogels. Vogels hebben per gram lichaamsgewicht meer hersenweefsel dan wij zoogdieren. En dan is het ook nog eens zo dat er bij vogels in een gram hersenweefsel meer neuronen, oftewel zenuwcellen, zitten dan bij ons. Alleen doordat we in vergelijking met vogels zo zwaar zijn redden sommige zoogdieren het nog net met het totale gewicht aan hersenmassa. Vogels groeien heel snel op en zijn heel snel zelfstandig. Ze zijn kampioen in de communicatie. Ze hebben een rijke en heel gevarieerde taal. En in de voortbeweging zijn ze ons letterlijk huizenhoog de baas, in elk geval alle vliegende vogels. Onder de vogels zijn er een paar groepen echte bollebozen. Dat zijn de papegaaien, en de raven en andere kraaiachtigen. Gereedschapsgebruik en toepassen van hogere logica, geen probleem. Vogels zijn de laatste dinosauriërs op aarde. En dat leidt dat tot de spannende vraag hoe het stond met sommige van de uitgestorven dino’s.
Het lijkt er op dat er in de geschiedenis van de vogels twee intelligentie-sprongen waren. De eerste was bij het optreden van de echte vogels zoals archeopterix, 160 miljoen jaar geleden. De tweede was bij een afsplitsing binnen de landvogels. Dat was zo’n 10 miljoen jaar voor een komeet inslag die 66 miljoen jaar een eind maakte aan alle andere dinosauriërs, (en nog heel veel meer dieren). Die af-splitsers bestonden uit een groep die we nu kennen als valken, papegaaiachtigen en zangvogels (inclusief de kraaiachtigen). Deze soorten overleefden de catastrofe glorieus, en vooral de zangvogels ontwikkelden zich daarna tot een zeer succesvolle groep van nu nog steeds meer dan 4000 soorten. Een belangrijke stap binnen de zangvogels was de verder ontwikkeling van een extreem ontwikkelde vorm van communicatie. Die genieten we nog steeds dagelijks in de vorm van vogelzang. Vanuit Australië rolde er een klankgolf via Azië uit over de hele wereld.
Wij mensen mogen best trots zijn op onze 86 miljard neuronen. Daar zouden we hele mooi dingen mee kunnen doen. Maar wat te denken van ons kleinste zangvogeltje, het goudhaantje. Die heeft met zijn 4,5 gram lichaamsgewicht 164 miljoen neuronen. Omgerekend naar lichaamsgewicht heeft dar vogeltje vier maal zoveel neuronen als wij. Een arme krokodil, 90 kilo zwaar, heeft maar de helft van het aantal neuronen van het goudhaantje. Vogelkampioenen in intelligentie, zoals papegaaien en raven, hebben meer dan 2 miljard neuronen. Zij gebruiken en maken instrumenten om aan voedsel te komen. En verstoppen die voor kleptomane soortgenoten die hun uitvinding willen stelen. Ze kunnen inschatten welke mensen betrouwbaar zijn als het gaat om het inruilen van stukjes brood voor veel lekkerder kaas en welke niet. Hun verstopgeheugen lijkt onbeperkt. Kort gezegd, ze plannen en denken beter vooruit dan heel wat mensen. Maar pas op. Proeven met vaak als wat dommig afgedane loopvogels als emoes laten zien dat ook die dieren over een goed leervermogen en geheugen beschikken. Dus zijn alle vogels slimme dinosauriërs? En waren misschien hun vroegere collega’s dat ook?
Tip om verder te lezen:
De wetenschap over de geschiedenis van de vogels, en over hun intelligentie ontwikkelt zich snel. Voor een goed recent overzicht zie het boek van Steve Brussate, the Story of Birds.
Vond je dit een waardevolle nieuwsbrief? Deel hem dan met andere natuur- en wetenschapsliefhebbers
Vond je dit een boeiend onderwerp? In onze nieuwste podcastaflevering duiken we nog dieper in de wondere wereld van de biologie en de tijd.
Luister de podcast via Spotify of Apple Podcasts.
Tot de volgende keer! Menno en Erwin
Blijf op de hoogte!
Wil je meer weten over de geheimen achter ons biologie en andere fascinerende natuur- en wetenschaps onderwerpen? Abonneer je dan op onze podcast en Substack via mennoenerwin.nl, en mis geen aflevering meer. Direct naar de podcast ? Link naar de podcast
Woensdag → nieuwe podcast online die overal te beluisteren is op alle podcast spelers maar ook op substack.
Zaterdag/zondag een nieuwsbrief NL met een uitgebreider verhaal over het onderwerp van deze week met soms 5 tips over het onderwerp in het Nederlands
Je kan zelf kiezen wat je in de mailbox krijgt nederlands engels of alleen de podcast ga naar je settings van substack en zet daar uit wat je niet meer wil ontvangen. Je kan ook alles uitzetten en toch lid blijven van onze substack en dat je dus geen mails meer krijgt.
